Γενική Χειρουργική

Η Γενική Χειρουργική είναι η μητέρα όλων των χειρουργικών ειδικοτήτων. Ο τίτλος του γενικού χειρουργού αποδίδεται μετά από εξετάσεις που ακολουθούν τα 6 χρόνια εκπαίδευσης μετά το πτυχίο της Ιατρικής. Το αντικείμενο της γενικής χειρουργικής είναι οι χειρουργικές παθήσεις των οργάνων κοιλιάς και κυρίως αυτές του πεπτικού συστήματος. Επιπλέον, στη γενική χειρουργική περιλαμβάνονται κάποιες παθήσεις του τραχήλου αλλά και των άκρων, οι παθήσεις του μαστού και οι παθήσεις των τοιχωμάτων της κοιλιάς και του θώρακα. Το αντικείμενο της γενικής χειρουργικής είναι τόσο ευρύ που σήμερα είναι αδιανόητο να δηλώνει ένας χειρουργός ότι γνωρίζει και χειρουργεί τα πάντα. Εκτός Ελλάδας, οι γενικοί χειρουργοί εξειδικεύονται περισσότερο και εστιάζονται σε ένα όργανο ή  σε ένα σύστημα οργάνων. Για παράδειγμα, υπάρχουν οι χειρουργοί κατώτερου πεπτικού με εστία το παχύ έντερο, οι χειρουργοί μαστού, οι χειρουργοί ήπατος και παγκρέατος. Οι εξειδικεύσεις δεν αφορούν μια τεχνική (όπως για παράδειγμα η λαπαροσκοπική) αλλά ένα σύστημα οργάνων ώστε εκτός από την εγχειρητική τεχνική, ο χειρουργός πρέπει να γνωρίζει και τη νοσολογία του. Ο κος Στάμου μετά την ειδικότητα της γενικής χειρουργικής εξειδικεύτηκε στη χειρουργική του παχέος εντέρου με έμφαση στην ογκολογία.

Τι είναι η λαπαροσκοπική χειρουργική

Η λαπαροσκοπική χειρουργική, (ελάχιστα επεμβατική χειρουργική), είναι ένας σύγχρονος τρόπος να χειρουργείς. Οι ίδιες ακριβώς επεμβάσεις που για δεκαετίες απαιτούσαν μεγάλες τομές ώστε ο χειρουργός να προσεγγίζει τα όργανα, γίνονται πλέον από μικρές οπές, μικρότερες και από ένα εκατοστό. Το όφελος για τον ασθενή είναι πολλαπλό, αφού το συνολικό τραύμα για τον οργανισμό είναι σημαντικά μικρότερο αλλά και οι επιπλοκές που σχετίζονται με την τομή ουσιαστικά αποφεύγονται.

Πως γίνεται μια λαπαροσκοπική επέμβαση

Η βασική προϋπόθεση για τη λαπαροσκόπηση είναι να εξασφαλίσει ο χειρουργός χώρο και ελευθερία κίνησης μέσα στην κοιλιά. Αυτό επιτυγχάνεται φουσκώνοντας την περιτοναϊκή κοιλότητα με το πλέον αδρανές αέριο που είναι το CO2. Επόμενη προϋπόθεση είναι να εξασφαλισθεί αρκετός ψυχρός φωτισμός ώστε να λειτουργήσει το σύστημα μετάδοσης εικόνας και ο χειρουργός να μπορεί στην οθόνη να δει με ακρίβεια τα όργανα αλλά και τα εργαλεία του. Αυτό ειτυγχάνεται με την είσοδο της λαπαροσκοπικής κάμερα συνήθως από τον ομφαλό. Γενικά η χρήση του ομφαλού έχει πολλά πλεονεκτήματα αφού πρόκειται για μια προϋπάρχουσα ουλή που μπορούμε να χρησιμοποιούμε με ασφάλεια. Επόμενο βήμα είναι η είσοδος των εργαλείων που είναι απαραίτητα για την κινητοποίηση των ιστών και οργάνων και την εκτέλεση της επέμβασης. Όπως και η κάμερα, τα εργαλεία προκειμένου να κινούνται ελεύθερα στο χώρο γλυστρούν μέσα από κάνουλες (trocar) που επιτρέπουν εύκολη κίνηση, σταθερότητα αλλά και συνεχή εναλλαγή εργαλείων.

Ανοικτή και Λαπαροσκοπική Χειρουργική – Ποιές οι διαφορές για τον χειρουργό

Ο χειρουργός με τη λαπαροσκοπική τεχνική αλλάζει πλήρως περιβάλλον εργασίας. Βλέπει και αισθάνεται τελείως διαφορετικά από ότι έχει συνηθήσει. Αυτός είναι ο βασικό λόγος που η εκπαίδευση στους δύο τρόπους πρέπει να είναι παράλληλη ώστε η εξοικείωση να επιτευχθεί νωρίς και με ασφάλεια. Πολλοί παλαιότεροι χειρουργοί που δεν εκπαιδεύτηκαν ποτέ συστηματικά στη λαπαροσκοπική χειρουργική, είτε δεν την υιοθέτησαν ποτέ, ή δεν προχώρησαν ποτέ πέρα από τις πολύ απλές επεμβάσεις.

Η όραση μέσα από το λαπαροσκόπιο δεν είναι στερεοσκοπική, δηλαδή είναι όραση δύο διαστάσεων χωρίς αίσθηση του βάθους. Φυσικά, ο χειρουργός μαθαίνει με την εκπαίδευση να αναγνωρίζει το βάθος και να κινείται στο χώρο με ασφάλεια εκμεταλευόμενος τις σκιές και τις σχετικές αποστάσεις των αντικειμένων.

Με τη λαπαροσκοπική τεχνική, απλές κινήσεις που γίνονται με τα χέρια σε δευτερόλεπτα, μπορεί να είναι επίπονες και χρονοβόρες. Φανταστείτε να δένετε τα κορδόνια των παπουτσιών σας με κινέζικα ξυλάκια φαγητού! Φυσικά με εκπαίδευση και εμπειρία, οι κινήσεις γίνονται εύκολες και φυσικές. Αυτό που είναι όμως γνωστό σε όλους τους χειρουργούς είναι η φυσική κόπωση που συνοδεύει κάθε μεγάλο λαπαροσκοπικό χειρουργείο που είναι πολλαπλάσια της αντίστοιχης ενός ανοικτού χειρουργείου.

Ανοικτή και Λαπαροσκοπική Χειρουργική – Ποιές οι διαφορές για τον ασθενή

Η λαπαροσκοπική χειρουργική αναπτύχθηκε ραγδαία τα τελευταία 30 χρόνια διότι είναι ότι πιο φιλικό στον ασθενή έχει να παρουσιάσει η χειρουργική στην ιστορία της. Αν και σε πρώτη ανάλυση, η μόνη διαφορά είναι η έλλειψη της τομής, αυτο δεν είναι αρκετό για να αιτιολογήσει τη μεγάλη διαφορά στο χειρουργικό stress, τον μετεγχειρητικό πόνο και την ευκολία της ανάρρωσης μετά από μια λαπαροσκοπική επέμβαση. Φαίνεται ότι η ακρίβεια στις κινήσεις στην οποία σε υποχρεώνουν τα λαπαροσκοπικά εργαλεία καθώς και ο πολύ μικρότερος χειρισμός του εντέρου και των άλλων οργάνων βοηθούν πολύ στην γρηγορότερη και ευκολότερη ανάρρωση του σώματος.

Με τη λαπαροσκοπική χειρουργική αναμένεται ότι η επιστροφή στις δραστηριότητες και την εργασία θα γίνει πολύ σύντομα και πιο ανώδυνα. Επίσης, η έναρξη έντονης δραστηριότητας όπως ο αθλητισμός γίνεται πολύ νωρίτερα.

Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι ασύγκριτα καλύτερο. Οι μικρές τομές της λαπαροσκόπησης “εξαφανίζονται” πολύ σύντομα και ο χειρουργημένος ασθενής έχει μια πολύ ήπια εξοικείωση με την αλλαγή στο σώμα του. Παράλληλα και ίσως πιο σημαντικό είναι ότι επιπλοκές από το τραύμα όπως λοιμώξεις ή διασπάσεις πρακτικά εξαφανίζονται. Αντίστοιχα ελαττώνονται σημαντικά οι πιθανότητες να εμφανισθούν κήλες στις ύλες εισόδου των trocar.

Ποιές επεμβάσεις γίνονται λαπαροσκοπικά – Βασική και Προχωρημένη Λαπαροσκοπική Χειρουργική

Πρακτικά όλες οι επεμβάσεις της κοιλιακής χώρας μπορούν να πραγματοποιηθούν λαπαροσκοπικά. Η παλαιότερη διάκριση σε βασική και προχωρημένη λαπαροσκοπική χειρουργική αναφέρεται σε επεμβάσεις που εκτός των βασικών κινήσεων για την αφαίρεση ενός οργάνου (π.χ.: χοληδόχος κύστη), απαιτούν σύνθετες κινήσεις όπως η συρραφή ιστών, ή η εργασία σε πολλαπλούς χώρους της κοιλιάς. Σήμερα, θεωρείται ότι ο χειρουργός που ξεκινά μια λαπαροσκοπική επέμβαση οφείλει να γνωρίζει όλες τις τεχνικές ώστε να ανταπεξέλθει σε οτιδήποτε συμβεί σε ένα χειρουργείο. Ο κος Στάμου είναι εκπαιδευμένος και έχει σημαντική εμπειρία σε επεμβάσεις προχωρημένης λαπαροσκοπικής χειρουργικής όπως οι κολεκτομές και οι βαριατρικές επεμβάσεις. Το όφελος αυτής της εμπειρίας γίνεται ίσως περισσότερο εμφανές στις “απλές επεμβάσεις” που μερικές φορές γίνονται εξαιρετικά δύσκολες (όπως η χολοκυστεκτομή επί βαρειάς χολοκυσατίτιδας).

Το γεγονός ότι όλες οι επεμβάσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν λαπαροσκοπικά δεν σημαίνει ότι υπάρχει και επιστημονική απόδειξη ότι σε όλες τις περιπτώσεις υπερτερεί η σημαντικά λαπαροσκοπική επέμβαση. Σημειώνεται ότι οι περισσότερες επεμβάσεις της προχωρημένης λαπαροσκοπικής χειρουργικής διαρκούν σημαντικά περισσότερο από τις αντίστοιχες ανοικτές επεμβάσεις. Φαίνεται ότι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής είναι ορατά κυρίως σε επεμβάσεις μέσης βαρύτητας (όπως η χολοκυστεκτομή ή η επινεφριδεκτομή) και σε επεμβάσεις όπου η χειρουργική τομή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα (όπως οι επεμβάσεις κατά της παχυσαρκίας).

Τι διαφορά έχει η λαπαροσκοπική από τη ρομποτική χειρουργική

Η ρομποτική χειρουργική είναι λαπαροσκοπική χειρουργική με εξαιρετικά ακριβά εργαλεία. Καμμία επιστημονική μελέτη δεν έχει δείξει ότι σε επεμβάσεις της γενικής χειρουργικής υπερτερεί η ρομποτική της λαπαροσκοπικής τεχνικής. Η διάδοση της ρομποτικής στην Ελλάδα είναι πλασματική μια και με εξαίρεση τη ριζική προστατεκτομή που πραγματοποιούν οι ουρολόγοι, δεν υπάρχει άλλη ουσιαστική ένδειξη. Παρ’ όλα αυτά, η συνεχής διαφήμιση και ο “επαρχιωτισμός” των Ελλήνων έχει οδηγήσει πολλούς ασθενείς να αποζητούν την αδικαιολόγητα ακριβή αυτή τεχνική. Ο κος Στάμου επιμένει να μην χρησιμοποιεί τη ρομποτική χειρουργική εκτός από περιπτώσεις που ο ασθενής το απαιτεί και αναλαμβάνει το (απαράδεκτο) κόστος.