Στρωματικοί Όγκοι

Τι είναι οι στρωματικοί όγκοι

Οι στρωματικοί όγκοι του πεπτικού συστήματος είναι σπάνιοι όγκοι που προέρχονται από τα διάμεσα κύτταρα του Cajal. Τα κύτταρα αυτά ανήκουν στο αυτόνομο νευρικό σύστημα και εντοπίζονται στο τοίχωμα των οργάνων του πεπτικού συστήματος όπου θεωρείται ότι έχουν ρόλο βηματοδότη. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται ως GIST (Gastro-Intestinal Stromal Tumor) και αποτελούν τους συχνότερους μεσεγχυματογενείς όγκους.

Που εντοπίζονται συχνότερα οιστρωματικοί όγκοι;

Περισσότερα από τα μισά GIST εντοπίζονται στο στομάχι ενώ η αμέσως συχνότερη ανατομική θέση εντόπισης είναι το λεπτό έντερο. Σπανιότερα  εντοπίζονται στον οισοφάγο και το παχύ έντερο ενώ παρόμοιοι όγκοι μπορεί να εμφανιστούν στο επίπλουν ή και το περιτόναιο.

Τα GIST (στρωματικοί όγκοι) είναι κακοήθεις όγκοι;

Υπάρχει ακόμη μια γενική ασάφεια σχετικά με τον καλοήθη ή κακοήθη χαρακτήρα των GIST. Παλαιότερα, πιστεύαμε ότι οι περισσότεροι στρωματικοί όγκοι είναι καλοήθεις και δεν δίνουν μεταστάσεις ούτε και υποτροπιάζουν εύκολα. Σήμερα αυτή η θεώρηση έχει αλλάξει. Η εντόπιση της γενετικής βάσης της νόσου στη διαταραχή του γονιδίου c-kit, οδήγησε στην αναγνώριση ότι όλοι οι στρωματικοί όγκοι έχουν κακοήθη δυναμική. Κατά συνέπεια κάθε στρωματικός όγκος πρέπει να αντιμετωπίζεται επιθετικά σαν να ήταν με βεβαιότητα κακοήθης. Παρ’ όλα αυτά, ένας στρωματικός όγκος του στομάχου δεν έχει καμμία σχέση με τον καρκίνο του στομάχου και φυσικά έχει πολύ καλύτερη πρόγνωση.

Τι συμπτώματα μπορεί να έχει ένας ασθενής με στρωματικό όγκο στομάχου (GIST);

Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι στρωματικοί όγκοι δεν έχουν συμπτώματα. Όταν αυτά εμφανίζονται, τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και εξαρτώνται περισσότερο από το μέγεθος και τη θέση του όγκου. Συνήθως υπάρχουν δυσπεπτικά ενοχλήματα ή ίσως αίσθημα καψίματος. Εάν ο όγκος μεγαλώσει πολύ μπορεί να εμφανισθούν αποφρακτικά φαινόμενα δηλαδή ο ασθενής δεν μπορεί να φάει κανονικά. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο στρωματικός όγκος μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία που θα απαιτήσει νοσηλεία και μεταγγίσεις.

Πώς τίθεται η διάγνωση ενός στρωματικού όγκου στομάχου;

Τις περισσότερες φορές η υποψία για την ύπαρξη ενός στρωματικού όγκου τίθεται κατά τη διάρκεια μιας γαστροσκόπησης όπου φαίνονται σαν κάτι που πιέζει το στομάχχι από έξω. Τα GIST μεγαλώνουν μέσα στο τοίχωμα του στομάχου και πολλές φορές δεν είναι εύκολη η λήψη υλικού για βιοψία. Η βιοψία μπορεί να γίνει αποτελεσματικά μέσω ενδοσκοπικού υπερηχογραφήματος. Στη μελέτη του ασθενούς θα απαιτηθεί η διενέργεια αξονικής τομογραφίας ώστε να ελεγχθεί η (μικρή) πιθανότητα απομακρυσμένων μεταστάσεων.

Ποια είναι η θεραπεία των στρωματικών όγκων

Η κύρια θεραπεία των στρωματικών όγκων είναι χειρουργική. Ο όγκος πρέπει να αφαιρείται σε υγιή όρια χωρίς συνήθως να απαιτούνται τα εκτεταμένα χειρουργεία που αφορούν τον καρκίνο του στομάχου. Επίσης δεν απαιτείται η εκτέλεση λεμφαδενικού καθαρισμού. Η εξαίρεση των στρωματικών όγκων μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά με όφελος για τον ασθενή τη μικρή εγχειρητική τομή, την ταχύτερη ανάρρωση και τον ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο. Η απόφαση για την ανοικτή ή λαπαροσκοπική προσπέλαση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος και την ακριβή θέση του όγκου. Στο στομάχι υπάρχουν κάποιες θέσεις που προσφέρονται τεχνικά για λαπαροσκοπική εκτομή αλλά και άλλες θέσεις όπου η ανοικτή επέμβαση είναι προτιμότερη.

Υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία για τα GIST;

Εδώ και δέκα περίπου χρόνια παρατηρήθηκε ότι ένα φάρμακο που χορηγήθηκε για τη θεραπεία της μυελογενούς λευχαιμίας ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό στους στρωματικούς όγκους. Το Imatinib (Gleevec) χρησιμοποιείται σε όγκους που δεν μπορούν να εξαιρεθούν χειρουργικά, σε όγκους που έχουν επικίνδυνα ιστολογικά χαρακτηριστικά και σε όγκους που εμφανίζουν μεταστάσεις. Παρά τα καλά αποτελέσματα της φαρμακευτικής αγωγής, η πρώτη γραμμή θεραπείας παραμένει η χειρουργική επέμβαση.