Βουβωνοκήλη

Τι είναι η βουβωνοκήλη

Οι βουβώνες είναι οι χαμηλότερες περιοχές της κοιλιάς δεξιά και αριστερά της μέσης γραμμής. Οι βουβωνοκήλες εμφανίζονται στην περιοχή των βουβωνικών συνδέσμων διότι εκεί υπάρχουν μικρά στόμια (τρύπες) ανάμεσα στους μυς της κοιλιάς. Οι μικρές αυτές τρύπες υπάρχουν για να περνούν φυσιολογικά ανατομικά στοιχεία του σώματος (σπερματικός τόνος στους άνδρες, στρογγύλος σύνδεσμος της μήτρας στις γυναίκες). Εάν οι τρύπες αυτές μεγαλώσουν αρκετά, είναι δυνατό σπλάχνα της κοιλιάς (περιτόναιο, λίπος ή και έντερο) να προβάλουν προς τα έξω. Αυτή είναι η αρχή της δημιουργίας μιας κήλης. Τα στόμια μεγαλώνουν όταν ασκούνται μεγάλες δυνάμεις από μέσα προς τα έξω. Αυτό συμβαίνει όταν σηκώνουμε βάρη, όταν βήχουμε ή και όταν φταρνιζόμαστε. Τα ανατομικά σημεία στους βουβώνες όπου μπορεί να δημιουργηθούν κήλες είναι τρία: το έσω βουβωνικό στόμιο, η εγκάρσια κοιλιακή περιτονία και ο μηριαίος δακτύλιος. Αντίστοιχα έχουμε τη λοξή και την ευθεία βουβωνοκήλη και την μηροκήλη που όμως τελικά επισκευάζονται στην ίδια επέμβαση. Οι κήλες από τη στιγμή που δημιουργούνται αυξάνουν διαρκώς το μέγεθός τους. Αυτό συμβαίνει διότι η κήλη δεν είναι μια ασθένεια αλλά μάλλον ένα μηχανικό φαινόμενο που χρειάζεται επιδιόρθωση.

abdominal wall

Τι συμπτώματα έχει η βουβωνοκήλη

Η βουβωνοκήλη μπορεί αρχικά να μην έχει κανένα σύμπτωμα παρά μόνο να ενοχλεί αισθητικά τον ασθενή καθώς προέχει από το κοιλιακό τοίχωμα. Το “φούσκωμα” αυτό μεγαλώνει κάθε φορά που αυξάνει η πίεση μέσα στην κοιλιά, όπως κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή την άρση ενός βάρους. Σε συνθήκες ηρεμίας όπως όταν ο άνθρωπος ξαπλώνει, η κήλη μπορεί να υποχωρεί μέσα στην κοιλιά και να εξαφανίζεται εντελώς όπως και τα συμπτώματα.

Η κήλη μπορεί όμως και να προκαλεί πόνο στις κινήσεις του σώματος, μετά από γυμναστική και κόπωση. Χαρακτηριστικό της κήλης είναι ότι δεν πρόκειται ποτέ να περιοριστεί μόνη της. Προοδευτικά λοιπόν μπορεί να μεγαλώσει πολύ προκαλώντας όλο και σημαντικότερες ενοχλήσεις. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μεγάλες κήλες δημιουργούν σοβαρά προβλήματα και περιορίζουν την ζωή των ασθενών. Στους άνδρες, εάν μια βουβωνοκήλη μεγαλώσει αρκετά και γεμίσει πλέον το όσχεο, ονομάζεται οσχεοκήλη.

Πότε πρέπει να χειρουργούνται οι βουβωνοκήλες

Σε γενικές γραμμές οι κήλες χειρουργούνται τόσο για τα συμπτώματα που παρουσιάζουν, όσο και για τις πιθανές επιπλοκές τους. Άλλωστε, μια κήλη δεν πρόκειται ποτέ να μειωθεί σε μέγεθος, οι κήλες μόνο μεγαλώνουν!

Βουβωνοκήλες που προξενούν συμπτώματα όπως ο πόνος πρέπει να επιδιορθώνονται άμεσα.  Επίσης κήλες σε ασθενείς που έχουν ειδικά προβλήματα υγείας όπως οι καρδιοπάθειες ή ο διαβήτης πρέπει να χειρουργούνται προγραμματισμένα ώστε οι ασθενείς να προετοιμάζονται κατάλληλα και να τροποποιούν τη θεραπεία τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα.

Μετά από μεγάλες προοπτικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε Σκανδιναβικές χώρες έγινε αντιληπτό ότι οι βουβωνοκήλες που δεν έχουν συμπτώματα δεν είναι υποχρεωτικό να επιδιορθώνονται άμεσα με την εμφάνισή τους αλλά μπορεί απλά οι ασθενείς να ενημερώνονται για τους κινδύνους της περίσφιξης και να είναι υπό παρακολούθηση. Η απόφαση για  την αποκατάσταση μιας βουβωνοκήλης λαμβάνεται από κοινού με τον ασθενή και τον ιατρό να αξιολογούν την ανάγκη της αποκατάστασης.

Τι επιπλοκές μπορεί να έχει μια βουβωνοκήλη

Εάν μια κήλη περισφιχθεί, δηλαδή το περιεχόμενό της στραγγαλιστεί γύρω από το στόμιό της, η κατάσταση είναι επείγουσα και απαιτεί άμεση ανάταξη με χειρισμούς ή χειρουργική επέμβαση. Τα συμπτώματα της περίσφιξης είναι ο έντονος πόνος και η αδυναμία ανάταξης (επαναφοράς) του περιεχομένου της κήλης μέσα στην κοιλιά. Η περιοχή της κήλης γίνεται επώδυνη και φαίνεται πιο πρησμένη από ότι συνήθως. Εάν το περιεχόμενο της κήλης είναι έλικα εντέρου, τότε μπορεί να προκληθεί ειλεός και πλέον η επιπλοκή γίνεται απειλητική για τη ζωή.

Η περισφιγμένη κήλη απαιτεί επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση ειδικά εάν στο περιεχόμενο της κήλης υπάρχει έντερο. Υπολογίζεται ότι ένα στραγγαλισμένο έντερο χρειάζεται έξι ώρες μέχρι να αρχίσει να νεκρώνεται.

Η επέμβαση για την επιδιόρθωση μίας περισφιγμένης κήλης σε επείγουσα βάση, εγκυμονεί πάντα περισσότερους κινδύνους από μία προγραμματισμένη επέμβαση με καλά προετοιμασμένο τον ασθενή.

Strangulated hernia

Τι είναι τα πλέγματα

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν κατασκευασθεί συνθετικά πλέγματα που υποβοηθούν την πλαστική αποκατάσταση της κήλης. Τα υλικά και η ποιότητα κατασκευής είναι εξαιρετικά και δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός κίνδυνος από τη χρήση τους.

mesh

Εδώ και δύο δεκαετίες, πρακτικά όλες οι κήλες επισκευάζονται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων. Έχει αποδειχθεί ότι με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται σημαντικά οι πιθανότητες υποτροπής (επανεμφάνισης) της κήλης αλλά μειώνεται και ο μετεγχειρητικός πόνος καθώς τα κοιλιακά τοιχώματα συμπλησιάζονται χωρίς τάση.

Πως γίνεται η πλαστική της βουβωνοκήλης

Στόχος κάθε επέμβασης αποκατάστασης μιας κήλης, ανεξάρτητα από την εντόπιση, είναι η αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας και η κάλυψη του ελλείματος με συνθετικό πλέγμα. Οι βουβωνοκήλες μπορούν να επισκευαστούν με την κλασική ανοικτή μέθοδο ή με τη λαπαροσκοπική τεχνική. Η ανοικτή μέθοδος απαιτεί μια μικρή τομή πάνω από την περιοχή της κήλης. Η επέμβαση διαρκεί 30-45 λεπτά και η ανάρρωση είναι ταχύτατη. Ο ασθενής σπάνια παραμένει στο νοσοκομείο περισσότερο από 24 ώρες.

Λαπαροσκοπική αποκατάσταση των κηλών

Η λαπαροσκοπική χειρουργική από νωρίς εισήλθε στη χειρουργική των κηλών. Σε γενικές γραμμές, η λαπαροσκοπική αποκατάσταση μιας βουβωνοκήλης δεν υπερτερεί σημαντικά σε σχέση με την ανοικτή τεχνική. Ο λόγος είναι ότι τα αποτελέσματα της ανοικτής τεχνικής είναι εντυπωσιακά καλά χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερος πόνος ενώ και το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άριστο. Όμως, εάν πρέπει να επισκευασθούν βουβωνοκήλες και από τις δύο πλευρές, η λαπαροσκοπική τεχνική υπερτερεί. Επίσης, εάν πρέπει να πραγματοποιηθεί και άλλη ενδοκοιλιακή επέμβαση (π.χ. χολοκυστεκτομή), η λαπαροσκοπική τεχνική προτιμάται.

Υπερτερεί κάποια από τις δύο τεχνικές;

Η επιλογή της τεχνικής που είναι προτιμότερη σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι αντικείμενο συνεννόησης με τον ιατρό καθώς όλες οι τεχνικές έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Μετά από πλήρη ενημέρωση και αφού αξιολογηθούν οι συνθήκες που αφορούν τον κάθε ασθενή, λαμβάνεται η κοινή πλέον απόφαση.

Μετά την επέμβαση

Οι απλές κήλες αντιμετωπίζονται σαν χειρουργεία της μίας ημέρας. Οι πραγματικοί κίνδυνοι από την επέμβαση είναι αμελητέοι και ο ασθενής μπορεί να ανακτήσει τις δραστηριότητές του σε διάστημα λίγων ημερών.

Μετά την επέμβαση είναι πιθανό να διαπιστώσετε ένα μικρό οίδημα (πρήξιμο) στην περιοχή της τομής. Επίσης, η περιοχή θα είναι σκληρή και πιθανώς να πονέσει μετά από αρκετό περπάτημα ή άσκηση. Στους άνδρες, μπορεί να εμφανισθεί οίδημα (πρήξιμο) στο όσχεο. Σε αυτήν την περίπτωση απλά το πρήξιμο υποχωρεί σε μια με δύο εβδομάδες. Απαιτείται περίπου ένας μήνας για να επανέλθει το δέρμα και όλοι οι ιστοί στην αρχική τους κατάσταση και να ολοκληρωθεί η επούλωση. Εάν δείτε την τομή να κοκκινίζει ή υγρό να ρέει ανάμεσα από τα ράμματα επικοινωνήστε με τον ιατρό.

Σε ποσοστό που διεθνώς φθάνει και το 15%, μπορεί να υπάρχει πόνος ή μούδιασμα σε μια ευρεία περιοχή γύρω από την τομή και προς το μηρό. Αυτός ο πόνος οφείλεται σε νευροπάθεια και μπορεί να παραμείνει και για 1-2 μήνες.

Μέχρι να αφαιρεθούν τα ράμματα, η περιοχή της τομής πρέπει να είναι καλυμμένη με γάζα και να διατηρείται καθαρή. Μετά το πρώτο 24ωρο, μπορείτε να κάνετε μπάνιο και απλά αλλάξτε μετά την αυτοκόλλητη γάζα. Μην χρησιμοποιείτε κρέμες και αντισηπτικά διαλύματα στην τομή καθώς έχει αποδειχθεί ότι τίποτε σημαντικό δεν προσφέρουν.

Υπάρχει πόνος μετά την επέμβαση;

Μερικοί ασθενείς, αισθάνονται για λίγο καιρό μετά την επέμβαση αίσθημα βάρους ή και πόνο στην περιοχή της τομής. Αυτό είναι συχνό επακόλουθο του είδους της πλαστικής αποκατάστασης που επιχειρείται σε μία περιοχή με πολλά και ευαίσθητα νεύρα. Αν συμβαίνει αυτό, μην ανησυχείτε, μπορείτε να πάρετε ελαφρά παυσίπονα και εάν τα συμπτώματα επιμένουν, ενημερώστε μας για περισσότερες οδηγίες.

Τι πρέπει να προσέχετε μετά την επέμβαση

Μετά την επέμβαση, μπορείτε να τρώτε ελεύθερα και να επανέλθετε στις προηγούμενες δραστηριότητές σας. Απαιτείται προσοχή στην έντονη σωματική δραστηριότητα κατά το αρχικό χρονικό διάστημα. Όσο καλά και να έχει επισκευασθεί μία κήλη, για αρκετό χρονικό διάστημα τα τοιχώματα δεν έχουν την προηγούμενη αντοχή τους και είναι ευαίσθητα σε αυξημένες πιέσεις. Πρέπει λοιπόν να είσαστε προσεκτικοί, να μην σηκώνετε βάρη και να μην συμμετέχετε σε έντονες σωματικές δραστηριότητες.

Ξαναγίνονται οι κήλες;

Η πιθανότητα υποτροπής της χειρουργημένης κήλης είναι μια πραγματικότητα. Τα ποσοστά είναι μικρά (μικρότερα του 5% για τις βουβωνοκήλες) αλλά δεν θα είναι ποτέ μηδενικά. Άλλες κήλες όπως οι μετεγχειρητικές παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά υποτροπής αν και με νεότερες τεχνικές και αυτά υποχωρούν.

Αν εμφανιστεί πάλι μία κήλη μετά την πρώτη επέμβαση, δεν σημαίνει ότι είναι λάθος του χειρουργού. Η υποτροπή είναι ένα φαινόμενο που δύσκολα προβλέπεται ή αποφεύγεται σε ορισμένες κατηγορίες ασθενών. Αν κάποτε νομίσετε ότι η κήλη σας υποτροπίασε, επικοινωνήστε με τον χειρουργό σας. Πρέπει να ενημερωνόμαστε για αυτές τις περιπτώσεις ώστε να βγαίνουν χρήσιμα συμπεράσματα για το μέλλον αλλά και γιατί γνωρίζουμε με ακρίβεια το ιστορικό σας.