Περιπρωκτικά αποστήματα

Τι είναι το απόστημα

Απόστημα είναι η συλλογή πύου, μικροβίων, απορριμάτων των ιστών και προϊόντων της φλεγμονής σε μια κοιλότητα που δημιουργείται σε κάποιο σημείο του σώματος. Κάθε απόστημα συνοδεύεται από έντονο πόνο, πυρετό και ερυθρότητα της περιοχής. τα συμπτώματα γίνονται εντονότερα όσο το απόστημα δεν θεραπεύεται.

Τι είναι τα περιεδρικά αποστήματα

Τα αποστήματα αυτά εμφανίζονται είτε στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό (περιπρωκτικά αποστήματα) είτε βαθύτερα γύρω από το έντερο (περιορθικά αποστήματα). Η ακριβής μορφολογία και εντόπιση του αποστήματος συνήθως διαπιστώνεται στο χειρουργείο και σπάνια απαιτείται περισσότερος προεγχειρητικός έλεγχος.

Πως δημιουργούνται αυτά τα αποστήματα

Τα περιεδρικά αποστήματα δημιουργούνται από τη φλεγμονή αδένων που υπάρχουν φυσιολογικά χαμηλά στο έντερο και κοντά στον πρωκτό. Οι αδένες αυτοί φυσιολογικά αποβάλουν το περιεχόμενό τους στον αυλό του εντέρου αλλά μπορεί για διάφορους λόγους η έξοδός τους να φράξει. Τότε, οι μικρές αυτές κύστεις φουσκώνουν και το περιεχόμενό τους μολύνεται ξεκινώντας τη διαδικασία της έντονης φλεγμονής. Το πύο που αθροίζεται απωθεί τους γύρω ιστούς και το απόστημα αρχίζει να προβάλλει προς το δέρμα δημιουργώντας ένα επώδυνο εξόγκωμα.

Σε λίγες περιπτώσεις η φλεγμονή ξεκινά από το δέρμα και δεν έχει σχέση με το έντερο. Τότε πρόκειται για σταφυλοκοκκική δερματική λοίμωξη που όμως αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, έχει την ίδια εικόνα με το περιπτωκτικό απόστημα.

Πως ξεκινά η διεργασία της φλεγμονής

Συνήθως εντελώς τυχαία και τότε δεν μπορεί να αναγνωρισθεί με σαφήνεια κάποιος αιτιολογικός παράγοντας. Τα αποστήματα του πρωκτού είναι συχνότερα σε ασθενείς με διαβήτη, ανοσοκατασταλμένους ασθενείς και ασθενείς που πάσχουν από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Μερικές φορές σχετίζονται με λοιμώξεις που ξεκινούν από ραγάδες δακτυλίου αλλά και από τραυματισμούς της περιοχής. Σε ασθενείς με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (π.χ.: νόσος Crohn) τα αποστήματα και τα συρίγγια της περιοχής είναι συχνά και δύσκολο να ιαθούν.

Ποια είναι τα συμπτώματα του περιεδρικού αποστήματος

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι έντονος πόνος στην περιοχή του πρωκτού που κάνουν αδύνατο το κάθισμα και ιδιαίτερα επώδυνη την κένωση του εντέρου. Η περιοχή είναι πρησμένη, κόκκινη και μπορεί να προβάλλει ένα επώδυνο εξόγκωμα. Υπάρχει πυρετός με ρίγος και γενική αδιαθεσία και κακουχία. Εάν το απόστημα σπάσει μόνο του, μπορεί να δείτε πύο να τρέχει από το δέρμα ή από τον πρωκτό. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετασθείτε από ιατρό.

Ποια είναι η θεραπεία του αποστήματος

Είναι σπάνιο τα αποστήματα να γίνουν καλά μόνα τους ή με απλή χορήγηση αντιβίωσης. Η κύρια θεραπεία τους είναι η χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση του πύου με καθαρισμό της περιοχής.

Σε μικρά αποστήματα αυτό μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία αλλά και με τη βοήθεια φαρμάκων που χορηγεί ο αναισθησιολόγος. Μεγαλύτερα ή βαθύτερα αποστήματα ανοίγονται και καθαρίζονται στο χειρουργείο με γενική ή επισκληρίδιο αναισθησία. Ο χειρουργός ανοίγει τη συλλογή ώστε να αδειάσει το πύο και ξεπλένει την κοιλότητα ώστε να απομακρυνθούν μικρόβια και προϊόντα φλεγμονής. Η διάρκεια της νοσηλείας είναι συνήθως μία ημέρα ενώ χορηγούνται υγρά, αντιβιωτικά και μαλακτικά των κοπράνων.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση από την επέμβαση

Η ανάρρωση είναι ταχύτατη και σε λίγες ημέρες μπορείται να επιστρέψεται στηις δραστηριότητές σας. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελεγχόμενος με απλά παυσίπονα και σίγουρα πολύ ηπιότερος από τον πόνο του αποστήματος. Πάντα βοηθούν τα χλιαρά λουτρά και η χρήση μαλακτικών των κοπράνων.

Ποιές είναι οι επιπλοκές των περιεδρικών αποστημάτων

Εάν ένα απόστημα δεν αντιμετωπισθεί σωστά και έγκαιρα, μπορεί η λοίμωξη να γίνει συστηματική και ο ασθενής να κινδυνεύει από σήψη. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί η λοίμωξη να επεκταθεί στους γύρω ιστούς του περινέου και των έξω γεννητικών οργάνων και να εξελιχθεί σε γάγγραινα.

Συχνότερη απώτερη επιπλοκή των αποστημάτων είναι η εκδήλωση περιεδρικού συριγγίου. Τα συρίγγια είναι παθολογικές επικοινωνίες ανάμεσα στο έντερο και το δέρμα που χρονίζουν και κατά καιρούς φλεγμαίνουν. Οι πιθανότητες το απόστημα να μεταπέσει στη χρόνια μορφή του που είναι το συρίγγιο αυξάνονται όσο καθυστερεί η χειρουργική θεραπεία. Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι όταν ο καθαρισμός γίνεται σε επίπεδο εξωτερικού ιατρείου και χωρίς καλή αναισθησία, οι πιθανότητες συριγγίου είναι μεγαλύτερες.

Ξαναγίνονται τα περιεδρικά αποστήματα;

Με την κατάλληλη θεραπεία, μειώνονται οι πιθανότητες της υποτροπής. Όμως, είναι γνωστό ότι ένας άνθρωπος που είχε μια φορά στη ζωή του απόστημα έχει μερικές παραπάνω πιθανότητες να του ξανασυμβεί. Οι πιθανότητες υποτροπής είναι μεγαλύτερες σε ασθενείς με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, διαβήτη ή ανοσοκαταστολή.