Περιπρωκτικά συρίγγια

Τι είναι το περιπρωκτικό συρίγγιο

Συρίγγιο είναι μια παθολογική επικοινωνία ανάμεσα σε μια κοιλότητα και το δέρμα. Το περιπρωκτικό συρίγγιο είναι ένα τούνελ που ξεκινά από το έντερο κάπου κοντά στον πρωκτό και καταλήγει στο δέρμα του γλουτού ή του πρωκτού.

Πως δημιουργείται ένα περιπρωκτικό συρίγγιο

Σχεδόν πάντα ένα περιεδρικό συρίγγιο δημιουργείται μετά από ένα περιεδρικό απόστημα. Η έντονη φλεγμονή που υπάρχει με το απόστημα, αλλοιώνει τους ιστούς και δημιουργεί νέους χώρους ανάμεσα στο έντερο, τους σφικτήρες και το δέρμα. Τελικά, σχεδόν ένα στα τέσσερα αποστήματα θα αφήσει πίσω του ένα συρίγγιο. Μέσω του συριγγίου, υπάρχει συνεχής ροή ρυπαρών υγρών ή ακόμα και κοπράνων που δεν επιτρέπουν την επούλωση.

Τι συμπτώματα έχει ένα περιπρωκτικό συρίγγιο

Το συρίγγιο αναγνωρίζεται σαν ένα μικρό στόμιο κάπου στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ελάχιστα και να αφορούν μόνο τη ροή ρυπαρών υγρών. Μερικές φορές και αν τυχαία κλείσει ένα από τα στόμια του συριγγίου δημιουργείται νέο απόστημα οπότε έχουμε ως επιπλέον συμπτώματα τον πόνο και πυρετό. Η συνεχής ροή υγρών μπορεί επίσης να οδηγήσει σε έντονη φαγούρα γύρω από τον πρωκτό.

Πως γίνεται η διάγνωση του περιπρωκτικού συριγγίου

Το στόμιο του περιεδρικού συριγγίου στο δέρμα αναγνωρίζεται εύκολα ως ένα κόκκινο και λίγο ευαίσθητο εξόγκωμα. Μερικές φορές είναι εμφανής η ροή πύου και άλλων υγρών ενώ με προσεκτική ψηλάφηση μπορεί να αναγνωρισθεί η πορεία του τούνελ κάτω από το δέρμα και προς το έντερο. Το εσωτερικό άνοιγμα προς το έντερο μπορεί να εντοπισθεί με ορθοσκόπηση αν και αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Τα συρίγγια μπορεί να ακολουθήσουν διάφορες διαδρομές γύρω από τον πρωκτό. Αυτό που έχει σημασία για τη θεραπεία τους είναι η σχέση με το σύστημα του έσω και έξω σφικτήρα του πρωκτού. Υπενθυμίζεται ότι ο έξω σφικτήρας δεν είναι δυνατό να κοπεί διότι στον άνθρωπο προξενείται ακράτεια.

Χρειάζεται να γίνουν και άλλες εξετάσεις;

Σε μερικές περιπτώσεις είναι απαραίτητο να χαρτογραφηθεί ακριβώς η πορεία του συριγγίου ώστε αυτό να αντιμετωπισθεί χειρουργικά. Η χαρτογράφηση της πορείας του τούνελ γίνεται είτε με ενδοορθικό υπερηχογράφημα είτε με μαγνητική τομογραφία. Οι ειδικές αυτές εξετάσεις συστήνονται σε περιπτώσεις πολλαπλών συριγγίων, υποτροπών και σε ασθενείς με νόσο Crohn. Η μαγνητική τομογραφία υπερέχει διότι προσφέρει την πιο πλήρη απεικόνιση των συριγγίων σε σχέση με τον έσω και έξω σφικτήρα.

Ποια είναι η θεραπεία του περιπρωκτικού συριγγίου

Η θεραπεία του συριγγίου είναι χειρουργική και γίνεται προγραμματισμένα μακρυά από επεισόδια φλεγμονής. Σκοπός της επέμβασης είναι να ανοίξει ολόκληρο το συρίγγιο έτσι ώστε αντί για ένα τούνελ, να έχουμε ένα ανοικτό αυλάκι. Με αυτόν τον τρόπο, η επούλωση γίνεται χωρίς προβλήματα αφού δεν παγιδεύονται πουθενά υγρά και πύο. Η τεχνική αυτή είναι εφικτή μόνο σε μικρά και επιφανειακά συρίγγια. Εάν το συρίγγιο διέρχεται μέσα από το σύμπλεγμα των σφικτήρων του πρωκτού, η διάνοιξη σταματά στο όριο των μυών του έξω σφικτήρα. Το πρόβλημα είναι ότι εάν κόψουμε τους μυς, επέρχεται ακράτεια. Η λύση σε αυτό το πρόβλημα δόθηκε με τη χρήση λεπτών κορδονιών (seton). Το seton περνά μέσω του συριγγίου από τους σφικτήρες και βγαίνει στο έντερο.

Στη συνέχεια το φέρνουμε έξω από τον πρωκτό και δένονται οι δύο άκρες μεταξύ τους περιβροχίζοντας τους σφικτήρες και άλλους ιστούς. Το seton κόβει πολύ προοδευτικά τους μυς επιτρέποντας ταυτόχρονα την επούλωση αλλά και την παροχέτευση της φλεγμονής. Η μέθοδος είναι από τις αρχαιότερες τεχνικές της χειρουργικής και αποδίδεται στον Ιπποκράτη.

Σε κάθε περίπτωση η επέμβαση γίνεται με επισκληρίδιο ή γενική αναισθησία και η νοσηλεία δεν ξεπερνά τη μία ημέρα.

Πόσο καιρό παραμένει το seton;

Η διάρκεια παραμονής του seton, εξαρτάται από το πάχος του ιστού που περιλαμβάνει αλλά και από το πόσο σφιχτά θα το δέσουμε. Έντονο σφίξιμο (cutting seton) μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερο πόνο ή δυσφορία. Ένα χαλαρό seton (draining seton) δεν προκαλεί καμμία ενόχληση αλλά μπορεί να απαιτήσει αρκετές εβδομάδες μέχρι να πέσει.

Ποιές άλλες χειρουργικές τεχνικές υπάρχουν;

Η απλή διάνοιξη ή η τοποθέτηση seton θεραπεύει τη μεγάλη πλειοψηφία των συριγγίων. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν πιο ιδιαίτερες τεχνικές όπως η κάλυψη του εντερικού τμήματος του συριγγίου με “βλεννογονικό κρημνό”. Πρόκειται για μια ειδική τεχνική όπου σε δύσκολο να ιαθούν συρίγγια προσπαθούμε να διακόψουμε κάθε επαφή του συριγγίου με το εντερικό περιεχόμενο.

Τα τελευταία χρόνια έχουν δοκιμασθεί βιολογικά προϊόντα όπως η “κόλλα ινικής” με σκοπό να φράξουν το συρίγγιο. Τα αποτελέσματά του δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικά καθώς εμφανίζουν μεγάλο ποσοστό υποτροπών.

Ένα άλλο βιολογικό υλικό με τη μορφή κορδονιού χρησιμοποιείται σαν “βύσμα” ώστε να κλείσει κάθε δίοδο του συριγγίου. Το ειδικό αυτό υλικό αποδομείται και ταυτόχρονα προάγει την επούλωση. Παρά τα πρώτα ενθαρυντικά αποτελέσματα δεν έχει ακόμη υποκαταστήσει την ανάγκη για τοποθέτηση seton. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί σε πρώτη φάση σε ασθενείς που θέλουν να αποφύγουν τη μακρά παραμονή ενός seton.

Πρόσφατα δοκιμάζεται μια νεώτερη τεχνική όπου εφαρμόζεται ένα clip στο στόμιο του συριγγίου. Η τεχνική της Ovesco είναι ελπιδοφόρα αλλά απομένει να δοκιμασθεί σε βάθος χρόνου.

ovesco

Υπάρχουν διαφορές στα συρίγγια επί νόσου Crohn;

Το πρόβλημα με τα περιεδρικά συρίγγια σε ασθενείς με νόσο Crohn είναι ότι μπορεί να είναι πολλαπλά, να καταλήγουν υψηλά στο έντερο και ότι υποτροπιάζουν πολύ συχνά. Στη θεραπεία τους εκτός από τις χειρουργικές τεχνικές σημαντική θέση έχει η χορήγηση ειδικών βιολογικών παραγόντων με σκοπό τον έλεγχο της νόσου. Έτσι, αφού χειρουργικά παροχετευθούν οι σηπτικές εστίες, ο ασθενής μπορεί να λάβει anti-TNF αντισώματα (infliximab) με σκοπό να καθυστερήσουν ή να αποφευχθούν οι υποτροπές της νόσου.

Σε κάθε περίπτωση, τα συρίγγια της νόσου Crohn πρέπει να αντιμετωπίζονται από κοινού από γαστρεντρολόγο και χειρουργό ειδικευμένο στη χειρουργική του παχέος εντέρου.