Στομίες

 Τι είναι η στομία

Με τον όρο στομία εννοούμε την ένωση ενός κοίλου οργάνου με το δέρμα. Όργανα με τα οποία μπορεί να δημιουργηθεί μια στομία είναι το παχύ και ο λεπτό έντερο, το στομάχι, οι ουρητήρες, οι νεφροί και η κύστη. Σκοπός της στομίας είναι το υγρό ή στερεό περιεχόμενο του οργάνου να αποβάλλεται σε ειδικά κατασκευασμένους σάκκους οι οποίοι κολλούν στο δέρμα.

Πότε είναι απαραίτητες οι στομίες

Στομίες κατασκευάζονται όταν για οποιοδήποτε λόγο ένα όργανο πρέπει να αφαιρεθεί, όταν ένα όργανο αν και στη θέση του δεν λειτουργεί και όταν η φυσιολογική έξοδος του οργάνου είναι φραγμένη.

Είδη στομιών του πεπτικού συστήματος

Οι στομίες διακρίνονται ανάλογα με το όργανο που χρησιμοποιείται. Έτσι έχουμε:

  • Κολοστομία: από το παχύ έντερο
  • Ειλεοστομία: από το λεπτό έντερο
  • Γαστροστομία: από το στομάχι

Οι στομίες χαρακτηρίζονται και ως “μόνιμες” ή “προσωρινές” ανάλογα με το αν υπάρχει προγραμματισμός σύγκλεισης.

Τέλος ένα σημαντικό τεχνικό χαρακτηριστικό είναι αν μια στομία είναι “τελική” ή “loop”. Στις τελικές στομίες, το κομμένο τμήμα του εντέρου καθηλώνεται στο δέρμα. Στις loop στομίες, υπάρχουν δύο στόμια. Το ένα στόμιο είναι το ενεργό και το άλλο απλά προσφέρει πρόσβαση στο τμήμα του εντέρου που δεν χρησιμοποιείται. Οι loop στομίες είναι πιο εύκολο να κλείσουν.

Πως πρέπει να είναι κατασκευασμένη μια στομία

Η στομία πρέπει να είναι κατασκευασμένη σε σημείο της κοιλιάς που να είναι εύκολα προσβάσιμο από τον ασθενή. Πρέπει να είναι προσιτή και με τα δύο χέρια ώστε να γίνεται εύκολα η αλλαγή του σάκκου. Πρέπει να εξέχει από το δέρμα όσο είναι απαραίτητο ώστε η βάση του σάκκου να εφαρμόζει όσο πιο καλά γίνεται. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις ειλεοστομίες οι οποίες έχουν πολύ υδαρές και ερεθιστικό περιεχόμενο. Οι ειλεοστομίες πρέπει να εξέχουν από τον δέρμα περίπου 2cm ενώ οι κολοστομίες αρκεί να είναι στο ίδιο επίπεδο με το δέρμα.

Το σημείο της στομίας πρέπει να είναι μακρυά από ουλές, αναδιπλώσεις της κοιλιάς καθώς και από σημεία που συνήθως περνούν ζώνες. Γι΄αυτό το λόγο, το σημείο της στομίας πρέπει να σημαδεύεται πριν από τον χειρουργείο και με τον ασθενή σε όρθια και σε καθιστή θέση.

Γιατί στις στομίες χρειάζονται σάκκοι;

Οι στομίες δεν έχουν σφικτήρες ώστε να ελέγχεται η ροή του περιεχομένου του εντέρου. Αποτέλεσμα είναι, οι κενώσεις να μην ελέγχονται από τη θέλησή μας. Η λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι η τοποθέτηση γύρω από τη στομία μιας βάσης από ειδικό κερί πάνω στην οποία προσαρμόζονται ειδικοί σάκκοι.

Οι σάκκοι αυτοί διαθέτουν και ειδικά φίλτρα ώστε να λύνεται και το πρόβλημα των αερίων και των οσμών.

Πως μοιάζει μια στομία

Αυτό που βλέπει ο χειρουργημένος είναι ένα στόμιο που σχηματίζεται από τον εσωτερικό χιτώνα του εντέρου που ονομάζεται “βλεννογόνος”.

Ο φυσιολογικός βλεννογόνος είναι έντονα κόκκινος. Όμως, δεν είναι ευαίσθητος και δεν πονάει. Τις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση όλη η περιοχή θα είναι λίγο πρησμένη και πρέπει να περάσουν λίγες εβδομάδες μέχρι η στομία να λάβει την τελική της μορφή. Μικροτραυματισμοί του εντέρου να οδηγήσουν στην εμφάνιση λίγου αίματος στο σάκκο. Αυτό δεν είναι σπάνιο αλλά σπάνια είναι ανησυχητικό. Σημαντικό είναι το δέρμα γύρω από τη στομία να μην έρχεται σε επαφή με τα κόπρανα. Αυτό επιτυγχάνεται με την καλή εφαρμογή της βάσης της στομίας. Σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να εμφανισθεί δερματίτιδα που θα είναι και ιδιαίτερα ενοχλητική για τον ασθενή.

Ποιός προμηθεύει τα υλικά φροντίδας της στομίας

Η τεχνολογία των υλικών της στομίας έχει αναπτυχθεί πολύ τις τελευταίες δεκαετίες με αποτέλεσμα, οι άνθρωποι με στομία να μπορούν να συμμετάσχουν σε κάθε πιθανή δραστηριότητα. Οι εταιρείες παραγωγής αυτών των υλικών αναλαμβάνουν συνήθως και την εκπαίδευση των ασθενών και των συνοδών τους. Τα υλικά καλύπτονται από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία.

Πόσο συχνά γίνεται κολοστομία για καρκίνο του παχέος εντέρου

Ήδη από τη δεκαετία του ’80 έχει μειωθεί δραματικά ο αριθμός των επεμβάσεων που απαιτούν μόνιμη κολοστομία. Μόνο σε ένα μικρό ποσοστό των καρκίνων του ορθού απαιτείται μόνιμη κολοστομία. Αποτελεί μάλιστα δείγμα ποιότητας της χειρουργικής ενός κέντρου να πραγματοποιεί λίγες μόνιμες στομίες. Το θέμα αυτό πρέπει να αναλύεται στον ασθενή μετά από ενδελεχή μελέτη της κάθε περίπτωσης.